5 มารยาทญี่ปุ่น ที่คนต่างชาติชอบพลาด

1. พูดเสียงดังในที่สาธารณะ

เรื่องนี้ถือเป็น “เบสิคที่สุด” แต่ก็มักจะพลาดที่สุดเหมือนกัน โดยเฉพาะเวลานั่งรถไฟ!
คนญี่ปุ่นถือว่าการพูดคุยเสียงดัง หรือคุยโทรศัพท์ในที่สาธารณะ (โดยเฉพาะบนรถไฟหรือรถบัส) เป็นเรื่องเสียมารยาทมาก เพราะเขาถือว่าเป็นการรบกวนคนอื่นที่อยากพักผ่อนระหว่างทาง

บางคนอาจจะเผลอหัวเราะคิกคักกับเพื่อน หรือคุยโทรศัพท์แป๊บเดียว…แต่สำหรับคนญี่ปุ่น มันถือว่า “ดังไปแล้ว”
ถ้าอยากคุยจริง ๆ แนะนำให้ลงจากรถก่อน แล้วค่อยคุย หรือรอถึงสถานีปลายทางแล้วค่อยคุยดีกว่า

Tip: บนรถไฟญี่ปุ่นบางสายจะมีโซน “Priority Seat” สำหรับผู้สูงอายุ/หญิงตั้งครรภ์/คนพิการ ถ้าอยู่แถวนี้ยิ่งต้องปิดเสียงมือถือเลยนะ เพราะถือว่าต้องเก็บความสงบไว้ให้มากที่สุด

2. เดินกินขนมไปด้วย

ใครเคยถือทาโกะยากิหรือไอศกรีมเดินกินในย่านช้อปปิ้งบ้าง? ถ้าทำในญี่ปุ่น — ถือว่าพลาดแรงมาก!
คนญี่ปุ่นส่วนใหญ่จะถือว่า “การเดินกิน” เป็นเรื่องไม่สุภาพ เพราะเศษอาหารอาจตกพื้น หรือซอสอาจกระเด็นใส่คนอื่นได้

เวลาซื้ออาหารสตรีทฟู้ดในญี่ปุ่น เขาจะมักมี “มุมเล็ก ๆ สำหรับยืนกิน” หรือโต๊ะเล็กให้กินให้เสร็จก่อนค่อยเดินต่อ ส่วนร้านสะดวกซื้อ (อย่าง 7-11, Lawson, FamilyMart) บางสาขาก็จะมีโต๊ะเล็ก ๆ ให้นั่งกินด้วย

Tip: ถ้าซื้ออะไรจากร้านค้าในญี่ปุ่น แล้วอยากกินเลย ให้ถามพนักงานว่า

“Tabete mo ii desu ka?” (ทาเบะเตะโมะอี้เดสกะ?) — แปลว่า “กินตรงนี้ได้ไหม?”
พูดแบบนี้ นอกจากสุภาพแล้วยังดูน่ารักในสายตาคนญี่ปุ่นด้วยนะ!

3. จิ้มตะเกียบใส่อาหารตรง ๆ

อันนี้คือพลาดกันแทบทุกคน โดยเฉพาะเวลาไปกินข้าวญี่ปุ่นแบบจริงจัง!
อย่าจิ้มตะเกียบตั้งตรงลงในชามข้าว หรือวางตะเกียบพาดข้ามถ้วย เพราะสำหรับคนญี่ปุ่น มันเหมือน “พิธีศพ” ที่จะปักตะเกียบในข้าวเพื่อเซ่นไหว้วิญญาณ ซึ่งถือว่าไม่เหมาะสุด ๆ

นอกจากนี้ ยังมีอีกหลายอย่างที่ควรระวังเวลาใช้ตะเกียบ เช่น

• ห้ามส่งอาหารจากตะเกียบเราไปตะเกียบคนอื่น (เพราะเหมือนพิธีเก็บกระดูก)
• ห้ามเอาตะเกียบเขี่ยหาอาหารในจานรวมไปมา (ถือว่าเสียมารยาทมาก)
• และอย่าวางตะเกียบเละเทะบนโต๊ะ ให้ใช้ที่วางตะเกียบ (hashioki) หรือวางเรียบร้อยบนขอบจาน

Tip: ถ้าไม่มีที่วางตะเกียบ ให้พับซองใส่ตะเกียบให้เป็นฐานเล็ก ๆ ใช้วางแทนได้เลย ดูมีมารยาทมากขึ้นอีกด้วย

4. ไม่รู้จัก “การจ่ายเงินแบบญี่ปุ่น”

หลายคนอาจจะไม่รู้ว่า “คนญี่ปุ่นไม่รับเงินจากมือโดยตรง” โดยเฉพาะในร้านสะดวกซื้อหรือร้านอาหารทั่วไป
ปกติที่เคาน์เตอร์จะมี “ถาดเล็ก ๆ” วางอยู่ (เรียกว่า cash tray) เวลาจะจ่ายเงินต้อง “วางเงินลงบนถาด” แล้วพนักงานจะหยิบไปเอง หลังจากนั้นเขาก็จะวางเงินทอนกลับลงบนถาดให้เรา ไม่ได้ยื่นใส่มือโดยตรง

ถ้าเผลอยื่นเงินตรง ๆ เขาอาจจะชะงักนิดหนึ่ง (ไม่ได้โกรธนะ แต่เขาไม่คุ้น)
ญี่ปุ่นเป็นประเทศที่ให้ความสำคัญกับ “ความเป็นส่วนตัวและระยะห่าง” แม้แต่ในการจ่ายเงินก็ตาม

Tip: เวลารับเงินทอนให้ใช้สองมือรับ พร้อมพูดว่า

“Arigatou gozaimasu” (ขอบคุณมากครับ/ค่ะ)
เรียบง่ายแต่สุภาพมาก คนญี่ปุ่นชอบสุด ๆ

5. ใส่รองเท้าเดินเข้าบ้านหรือสถานที่บางแห่ง

ข้อนี้หลายคนรู้ แต่ก็ยังพลาดอยู่ดี!
ในญี่ปุ่น “รองเท้าถือว่าเป็นของสกปรก” ที่ไม่ควรนำเข้าพื้นในบ้านหรือบางพื้นที่ เช่น

• บ้านคนญี่ปุ่น
• โรงแรมแบบเรียวกัง
• ศาลเจ้า / วัด
• ห้องแต่งตัวในฟิตเนส หรือโรงเรียนบางแห่ง

ปกติหน้าประตูจะมีโซนให้ถอดรองเท้า (genkan) พร้อมรองเท้าแตะสำหรับใส่ในบ้าน (uwabaki) ถ้าเห็นแบบนี้เมื่อไหร่ — แปลว่าต้องถอดรองเท้าแน่นอน

Tip: ถ้าไปเรียวกังหรือบ้านญี่ปุ่น แล้วเห็นรองเท้าแตะสองแบบ (แบบหนึ่งใส่ในบ้าน อีกแบบใส่ห้องน้ำ) อย่าหยิบผิดเด็ดขาด! เพราะ “รองเท้าใส่ห้องน้ำ” ถือว่าใช้ในพื้นที่สกปรก ถ้าใส่ออกมานอกห้องน้ำ คนญี่ปุ่นจะร้องเบา ๆ ว่า “อ๊ะ…นั่นรองเท้าห้องน้ำนะ!”